Nguyễn Ch Thiện

Bch khoa ton thư mở Wikipedia
 
 

Nguyễn Ch Thiện (27 thng 2, 1939 - 2 thng 10, 2012) l một nh thơ phản khng người Việt Nam. ng từng bị nh chức trch của Việt Nam Dn chủ Cộng ha v của Cộng ha X hội Chủ nghĩa Việt Nam bắt giam tổng cộng 27 năm t [1] v tội "phản tuyn truyền".[2]

 

Tiểu sử[sửa]

Sinh trưởng tại H Nội ng c một thời dạy học nhưng cũng v trong một bi giảng bi lớp sử năm 1960 m khng theo quan điểm nh chức trch nn ng bị bắt v tội "phản tuyn truyền". ng được thả năm 1964 nhưng đến năm 1966 th lại bị bắt giam v lm thơ đả ph chế độ. Lần ny ng bị giam đến năm 1977. Năm 1979 nhn vụ trao tập thơ cho sứ qun Anh, ng lại bị bắt. Mi đến ngy 28 thng 10 năm 1991 Nguyễn Ch Thiện mới được phng thch v đến thng 1 năm 1995 th được xuất cảnh sang Hoa Kỳ[3] qua sự vận động của Đại t Khng qun Hoa Kỳ Noboru Masuoka.

Tc phẩm văn học[sửa]

Thơ[sửa]

Tập thơ Hoa Địa ngục của ng xuất hiện ở hải ngoại vo năm 1980 sau khi tc phẩm ny được ln đưa vo to đại sứ Anh tại H Nội v được gio sư Patrick J. Honey thuộc Đại học Lun Đn(University of London), nhn chuyến đi Việt Nam năm 1979, mang được ra ngoi nước để phổ biến. Km trong tập thơ 400 trang viết tay[4] ny l l thư mở đầu với lời ngỏ:

Nhn danh hng triệu nạn nhn v tội của chế độ độc ti, đ ng gục hay cn đang phải chịu đựng một ci chết dần mn v đau đớn trong gng cm cộng sản, ti xin ng vui lng cho phổ biến những bi thơ ny trn mảnh đất tự do của qu quốc. Đ l kết quả 20 năm lm việc của ti, phần lớn được sng tc trong những năm ti bị giam cầm.

V tập thơ khng ghi tn tc giả[5] nn lần in đầu tin năm 1980 do "Uỷ ban Tranh đấu cho T nhn Chnh trị tại Việt Nam" pht hnh tại Washington D.C. ghi tc giả l "Khuyết danh" hay "Ngục Sĩ" với tựa Tiếng Vọng Từ Đy Vực. Dịch bản tiếng Anh mang tn Cry from the Abyss.

Năm 1981, ấn bản khc của bo Văn nghệ Tiền phong pht hnh ở hải ngoại được ra mắt dưới tựa Bản Chc thư Của Một Người Việt Nam.

Nhan đề Hoa Địa ngục được dng đầu tin năm 1984 khi Yale Center for International & Area Studies in bản tiếng Anh Flowers from Hell do Huỳnh Sanh Thng dịch. Sau ny người ta mới biết đến tn Nguyễn Ch Thiện.

Một số bi thơ trong Hoa Địa ngục đ được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc trong tập Ngục ca.

Cũng v tập thơ ny năm 1985 Nguyễn Ch Thiện đoạt giải "Thơ Quốc tế Rotterdam" (Rotterdam International Poetry Prize). Năm 1988 ng thắng giải "Freedom to Write".[6]

Trong khi ng bị giam cầm v tn tuổi ng được biết đến nhiều, những hội đon như Tổ chức n x Quốc tế (Amnesty International), Tổ chức Theo di Nhn quyền (Human Rights Watch) cng những chnh khch như Lopold Senghor (cựu tổng thống Sngal), John Major (cựu thủ tướng Anh) v vua Hussein của Jordan từng ln tiếng tranh đấu cho ng được thả.

Năm 2006 tập thơ gồm hơn 700 bi của ng được đc kết lại với đng tn tc giả đ ra mắt độc giả người Việt hải ngoại một lần nữa v được đn nhận nồng nhiệt.[7]

Lời thơ c những đoạn tiu biểu sắt thp như:

Trong bng đm đ nghẹt
Phục sẵn một mặt trời
Trong đau khổ khng lời
Phục sẵn ton sấm st
Trong lũ người đi rt
Phục sẵn một đon qun
Khi vận nước xoay vần
Tất cả thnh nguyn tử...
Kẻ bi ngi hối hận
Kẻ knh cẩn dng ln
Ny vng hoa ti ngộ
ặt ln mộ cha ng
Khai sng kỷ nguyn T Trắng thắng Cờ Hồng...
Tiếng mục đồng m ả, tnh qu bao la
Thay tiếng "Quốc tế ca"
Bằng tiếng diều cao vt trong chiều t
Trn ruộng đồng qu ta...

Tập thơ Hoa Địa ngục cn được dịch ra tiếng Đức, tựa Echo aus dem abgrund, tiếng H Lan: Bloemen Uit de Hel, tiếng Hn, tiếng Hoa: 花从地狱来, Tiếng Php: Fleurs de l'Enfer, Tiếng Ty Ban Nha: Flores del Infierno, v Tiếng Sc: Bsně z pekla.

"Hoa địa ngục" l tn tc giả đ chọn ghi ở cuối l thư đnh km với tập thơ được ln đưa vo ta đại sứ Anh ở H Nội.[8]

Văn xui[sửa]

Năm 2001, tập truyện Hoả L của ng được nh xuất bản Cnh Nam ở Arlington, Virginia đem in cng Tổ hợp Xuất bản miền Đng Hoa Kỳ pht hnh năm 2001, rồi ti bản năm 2007. Cũng trong năm 2007, tập truyện cng với thơ ng được dịch ra tiếng Anh, nhan đề Hoa Lo/Hanoi Hilton Stories do Yale University Southeast Asia Studies xuất bản. Bản dịch c sự đng gp của Nguyễn Ngọc Bch, Trần Văn Điền, Vann Saroyan Phan v Nguyễn Kiếm Phong.

Trong phần tự truyện ng ghi lại những kỷ niệm t đy với người bạn t Phng Cung.[6]

Năm 2008 Hai Truyện T/Two Prison Life Stories, một tc phẩm song ngữ Việt-Anh được xuất bản ở Mỹ với sự cộng tc của Jean Libby, Tran Trung Ngoc v Christopher McCooey.[9]

Nguyễn Ch Thiện qua đời ngy 2 thng 10 năm 2012 tại Santa Ana, quận Cam, California.[3][10]

Ch thch[sửa]

  1. ^ "Thng Tin Bo Ch Sch mới của Nguyễn Ch Thiện ấn hnh bằng song ngữ"
  2. ^ "Thi sĩ Nguyễn Ch Thiện"
  3. ^ a b "Nh thơ Nguyễn Ch Thiện qua đời, thọ 73 tuổi"
  4. ^ "Đi Dng Tiểu Sử Nguyễn Ch Thiện: Nh Thơ Đối Khng"
  5. ^ Tn v địa chỉ tc giả được ghi trn l thư đnh km với tập thơ nhưng khng c trong tập thơ [1].
  6. ^ a b "Nguyen Chi Thien, Vietnamese Dissident Poet Passed Away in Santa Ana"
  7. ^ Nh thơ Nguyễn Ch Thiện v tập thơ Hoa Địa Ngục
  8. ^ "Dưới l thư đ ti đề: Hoa Địa Ngục [3] , mở ngoặc đng ngoặc: Fleurs de lEnfer, đề tn tc giả hẳn hoi." "Hai giờ với thi sĩ Nguyễn Ch Thiện"
  9. ^ Hai Truyện T
  10. ^ "Nguyen Chi Thien dies at 73; poet, Vietnamese prisoner" theo bo Los Angeles Times

Lin kết ngoi[sửa]

Tiếng Việt[sửa]

Thơ v văn xui[sửa]

Phỏng vấn[sửa]

L lịch v ph bnh văn học về Nguyễn Ch Thiện[sửa]

Tưởng nhớ[sửa]

Tiếng Anh[sửa]

Thơ v văn xui[sửa]

L lịch v ph bnh văn học về Nguyễn Ch Thiện[sửa]